จารึกเสาแปดเหลี่ยม

Title: จารึกเสาแปดเหลี่ยม
Subject: จารึก
Publisher: สำนักหอสมุดแห่งชาติ
Format: จารึก

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ: ลบ. 1 ในประชุมศิลาจารึกสยาม ภาคที่ 2 กำหนดเป็นหลักที่ 18
ขนาดวัตถุ: กว้างด้านละ 9 ซม สูง 145 ซม.
อักษร: หลังปัลลวะ ภาษามอญโบราณ
จารึกอักษร: จำนวน 8 ด้าน แบ่งออกเป็น 4 เรื่อง เรื่องที่ 1 มีจารึกอักษร
11 บรรทัด เรื่องที่ 2 มี 7 บรรทัด เรื่องที่ 3 มี 3 บรรทัด เรื่องที่ 4
มี 3 บรรทัด
พบเมื่อ: ไม่ปรากฏหลักฐาน
ศักราช: ราว พ.ศ. 1314
สถานที่พบ: ศาลสูงเมืองลพบุรี อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี
ผู้พบ: พระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์)
ปัจจุบันอยู่ที่: หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพฯ
พิมพ์เผยแพร่: ในประชุมศิลาจารึกสยามภาคที่ 2 และในจารึกโบราณรุ่นแรก พบที่ลพบุรีและใกล้เคียง
ประวัติ: ศิลาจารึกเสาแปดเหลี่ยม เป็นจารึกที่ใช้รูปอักษรหลังอักษร "ปัลลวะ" ภาษามอญโบราณ ลักษณะรูปอักษรได้วิวัฒน์มาจากรูปอักษรปัลลวะ ใช้เป็นอักษรมอญในระยะเร่ิมแรก มีจารึกอักษรท้ังหมด 8 ด้าน เรื่องที่จารึกแบ่งออกเป็น 4 ตอน คือ ตอนที่ 1 มีจารึกอักษร 11 บรรทัด ตอนที่ 2 มี 7 บรรทัด ตอนที่ 3 มี 3 บรรทัด ตอนที่ 4 มี 3 บรรทัด ระยะอายุกาลจารึก พุทธศตวรรษที่ 14 (ประมาณ พ.ศ. 1314 วัตถุที่ใช้จารึกเป็นหินชนวน รูปลักษณะเป็นเสาแปดเหลี่ยมหัวเสาทำเป็นรูป 4 เหลี่ยม จำหลักลวดลายขนาดความสูง 14.5 เซนติเมตร กว้างด้านละ 9 เซนติเมตร ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดส์ ได้กล่าวถึงเรื่องศิลาจารึกเสาแปดเหลี่ยมไว้ว่า ศิลาจารึกหลักนี้ พระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์) ได้ไปพบอยู่ที่ศาลสูงเมืองลพบุรี แล้วให้ย้ายมารักษาไว้ในอยุธยาพิพิธภัณฑสถาน ภายหลังสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ตรัสสั่งให้ส่งลงมาไว้ในหอพระสมุดฯ