การศึกษาอนาคตระบบสุขภาพช่องปากไทย

Title

การศึกษาอนาคตระบบสุขภาพช่องปากไทย

Subject

ระบบบริการสุขภาพ

อนามัยช่องปาก

การบริการสาธารณสุข

Creator

แพร จิตตินันทน์

Source

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

Publisher

สำนักหอสมุดแห่งชาติ

Date

2547

Format

PDF

Language

ไทย

Alternative Title

The study of Thai oral health system

Abstract

การศึกษาอนาคตระบบสุขภาพช่องปากไทยได้รับทุนสนับสนุนการศึกษาจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข โดยกระบวนการศึกษาให้เทคนิคการศึกษาภาพอนาคต forsight study นักวิจัยซึ่งประกอบด้วยทันตบุคลากร และนักวิจัยระบบจากหลายภาคส่วน ได้ร่วมกันเก็บข้อมูลปฐมภูมิ สืบค้นและสอบถามข้อมูลทุตยภูมิจากประชาชนและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อเตรียมข้อมูลเป็นเอกสารประกอบการประชุม “ การมองอนาคตระบบสุขภาพช่องปากของคนไทยในอีก ๑๐ ปีข้างหน้า ประเด็นสำคัญ (key issues) เกี่ยวกับระบบได้แก่ 1) การพึ่งตนเองในการดูแลทันตสุขภาพของประชาชน 2)การสนับสนุนโครงสร้างระบบริการสุขภาพช่องปาก 3)การเข้าถึงบริการสุขภาพช่องปากที่มีคุณภาพและการมีส่วนร่วมจากภาคประชาชน 4)การจัดการองค์ความรู้และทางเลือกของเทคโนโลยีทางทันตกรรม 5) การพัฒนาทันตบุคลากรในกระบวนทรรศน์ใหม่และบทบาทของกลุ่มวิชาชีพอื่น ผลที่ได้จากการศึกษาพบว่า ระบบสุขภาพช่องปากที่มีอยู่ในปัจจุบัน ไม่สอดคล้องกับสภาพบริบทวัฒนธรรมไทย สร้างภาวะพึ่งพิงทันตบุคลากรให้กับประชาชน แทนที่จะให้ประชาชนมีส่วนร่วมในพัฒนาระบบ / ไม่มีความเสมอภาค / ไม่มีการประเมินความเหมาะสมทางเทคโนโลยีทันตกรรมเพื่อให้ระบบมีประสิทธิภาพทำให้ไม่สามารถควบคุมค่าใช้จ่ายของระบบได้ / ไม่มีความหลากหลายเเละต่อเนื่องพอที่จะสร้างทางเลือกในการรับบริการที่มีคุณภาพให้เเก่ประชาชน ทำให้ความครอบคลุมของการบริการต่ำทั้งในภาครัฐเเละเอกชน และระบบสุขภาพช่องปากสมัยใหม่ที่ถูกต้องตามกฎหมายที่มีระบบเดียว ไม่สามารถควบคุมสภาวะโรคในช่องปากและฟันของประชาชนไทยได้ จากการประชุมเชิงปฏิบัติการและการระดมสมองผู้เชี่ยวชาญ ได้กำหนดกรอบคิดในการวางเป้าหมายยุทธศาสตร์ระบบสุขภาพช่องปากในอนาคต ดังนี้ “ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการระบบสุขภาพช่องปากได้อย่างเท่าเทียมกัน และมีความสามารถในการพึ่งพิงตนเองของประชาชนด้านสุขภาพช่องปาก ในระยะเวลา 10 ปีข้างหน้า” หากได้พิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้วจะเห็นว่า ความหมายของสุขภาพช่องปากที่กำหนดในเป้าหมาย (oral health) ตามกรอบความหมายของสุขภาพ จะต้องครอบคลุมถึง ภาวะของการปราศจาก โรคในช่องปาก หรือสภาวะที่มีผลบั่นทอน หรือจำกัด การทำหน้าที่ตามปกติของอวัยวะในช่องปากของปัจเจกบุคคล การทำหน้าที่ทางสังคม ด้านจิตใจ และด้านเศรษฐกิจ และการสร้างสมดุลย์ ให้เกิดขึ้นระหว่างการใช้ภูมิปัญญาไทย ประสานเข้ากับภูมิปัญญาสากล แผนยุทธศาสตร์ที่ได้วางตามกรอบดังข้างต้น แบ่งเป็น 6 แผนหลักได้แก่ 1)ด้านการพัฒนานโยบายสาธารณะ การเงิน การคลังด้านสุขภาพและกฎหมาย 2) ปรับเปลี่ยนกระบวนทรรศน์ของระบบบริการสุขภาพช่องปาก 3)ด้านการศึกษาวิชาชีพทันตแพทย์เพื่อสนองตอบต่อจุดหมายระยะยาว – ทันตสุขภาพที่ดีทุกช่วงอายุขัยของประชากรไทย 4) การสร้างรูปแบบบริการงานพื้นฐานที่หลากหลาย สอดคล้องกับความจำเป็นของชุมชนและพื้นที่ 5)การส่งเสริมการพึ่งตนเองของภาคประชาชน โดยเพิ่ม dental literacy 6) การพัฒนา การบริหารจัดการ เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์หลัก